Sing vir ‘n houtpop

 

Vanoggend, toe ek die wasmasjien laai, merk ek ‘n houtpop uitsteek by die skropvrou se oopbek handsak. Nuuskierigheid vat die oorhand en al my maniere vlieg by die deur uit; so loer ek skelmpies hoe lyk husse met lang ore.

 

Al wat ek raaksien is een moeg opgeleeste Bybel en die houtpop. Dis nie sommer so houtpop nie – dis ‘n handgekerfte, platkop ene met ‘n rooistring kraletjies om die middellyf. Heel oggend is ek doenig in die kombuis en betrap myself loer na die houtpop wat my dophou. Teen voormiddag kan ek myself nie meer inhou nie en vra vir Judith-die-skropvrou wat maak sy met die houtpop wat halflyf uit haar handsak hang.

 

Eers is Judith half skaam maar nadat ons elkeen met teebeker in die hand staan en slurp, kom Judith met die houtpop se storie uit.

 

Judith is anderkant van dertig en sy dink dis tyd om ‘n kind te kry. Nou het sy my volle aandag – want ek weet – sy’s nie verlief, verloof of getroud nie. Soos ek die storie vooruit loop, moet iemand haar die bytjies en blommetjies storie vertel.

 

Maar ek staan haar oopbek en aangaap; sy vertel sy is na haar stat se medisyneman wat ná ‘n ritureel vir haar die fertiliteits pop gegee het.

 

Slaat my met ‘n nat vis! Ek is te bang my baie vrae oor die ritureel skrik haar af van haar popstorie, dat ek omtrend verstik soos ek tee opslurp. My kop loop Kaapse draaie met my soos ek wonder.

 

“Nou wat maak jy met die pop? “ wil ek weet. Judith haal haar bontlap uit en wys my hoe sy die pop op haar rug knus vasdraai sodat sy dit kan abba en in privaatheid saamdra. “Seker maar hoekom die kop so plat is, om beter weg te steek”, sê ek. Nee, dis eintlik spesifiek vir mooigeit – sy wys die hoë voorkop en die rondgeit van die kop beloof ‘n slim baba. Sy beskryf die prag van amandelvorm oë, en die halfmaan wenkbroue en die fyn besnyde neus – elke moeder se droombaba. Judith hou die popkop sag in die holte van haar hand en wys dat die houtpop ook speel-speel gevoed kan word. Teen die tyd staar ek met koue beker tee in die hand en vat-vat aan die koue kombuisblad sodat ek weet ek droom nie.

 

Sy wys dat die pop aan die slaap gesus word en ook gebad word net soos ‘n regte baba. Ek trek my oë op skrefies en vra onoortuig of die houtpop dan ‘n naam het. Natuurlik! Hierdie pop is ‘n eg Ashanti fertiliteitspop, genoem “Akua ‘ba” wat beteken ‘meisie gebore op ‘n Woensdag, se kind’. Gedoriewaar, ek is onseker of sy gatvat met hierdie storie, maar sy bekyk die platkoppop met diepe deernis.

 

Hierdie is die meeste wat ek Judith ooit hoor gesels het – seker iets van hoe ek haar aangaap, besluit sy dis genoeg en woeps, droog haar storie op.

 

Na-middag hoor ek haar neurie en sing terwyl sy in die agterkamer stryk. In die gang merk ek op, die pop is vasgebind op die rug – noudat die popstorie op die lappe is, kan pop-se-kind openlik in lap rondgedra en voor gesing word.

 

Ek verwonder my aan hoe onkundig ek is oor die kultuur van Ghana se mense. Op die internet lees ek die houtpoppe is sedert toet se jare deur vrouens in die familie aan hulle dogters en agtersate aangegee. Soms word ‘n pop rondgedra tydens die swangerskap om ‘n gesonde baba te verseker. Partykeer word die houtpop weer teruggegee aan die medisyneman, of in die huis as dekorasie uitgestal wat die gesondheid van kinders beskerm. Hoe dit ookal sy, hierdie stukkie kultuur het sy oorsprong diep in Afrika, lank voordat die sendelinge die Bybel hierlangs kom versprei het. Hierdie poppe word net in Ghana gevind, maar is nie algemeen in die markte verkrygbaar nie. Toeriste koop ten duurste hierdie Ghana poppe as stukkie egte Afrika kuns.

Screen Shot 2018-02-13 at 16.34.04

foto vanaf internet

Skielik sien ek Judith in ‘n ander lig. Sy het ‘n lang plan vir haar toekoms. In Afrika, as sy na dertig kan bewys dat sy wel vrugbaar is, en kinders baar, is dit heelwat makliker om man te vang.

 

Met haar houtpop knus toegewikkel, is Judith is die ene lipstiek en rooswater oppad huistoe!

 

Miskien het iemand al vir haar die bytjie en blommetjies storie vertel?

Advertisements

Share Your World

Click here in the blue  text to Share your World – 29 Jan 2018 

 

Screen Shot 2018-02-05 at 14.28.13If I had an unlimited shopping spree at only one store, which one I choose? Why?

I am born inquisitive, and love to travel to strange places and explore. This one is easy – I would buy all inclusive vacation packages at the Travel agency! Pack my bags – and never come back. But maybe a travel agency is strictly not a ‘store’, although you can make purchases from them. Alternatively I would definitely choose a high-end electronics and gadget shop like Harvey Norman store in Singapore. I could test out all the latest gadgets such as the drones and electric long boards and electric motorcycles. Imagine having the best or most practical camera equipment, the most up to date Mac and of course let’s not forget the awesome sound equipment. Gadgets are definitely my thing.

 

The worst thing I ate recently?

Vegetarian Haggis from a tin is just vile. There are some things that vegetarians just have to be missing out on! Haggis is normally made from minced liver, heart, and lungs of a sheep (or other animal), and mixed with beef or mutton suet and oatmeal and seasoned with onion, cayenne pepper, and other spices. The mixture is packed into a sheep’s stomach and boiled. As you can clearly see these ingredients are not meant to be replaced by anything vegetarian and then stuffed into a tin. Yuck, eeek, not wishing vegetarian ‘anything’ it on anyone. This should be banned from being sold by some traditional Scottish Food police and removed from shop shelves. Patrons buying it must be severely taxed and those forcing it on guests at meals must be

 

These are five things I love watching…

  • Finches nest building.
  • I love watching people partaking in reality tv shows such as “Come dine with me, and ‘Naked and Afraid’.
  • Surfers doing their thing could hold my attention for hours.
  • Funny videos of animals doing unexpectedly strange or funny things.
  • Small kids’ imaginative self play with toys in waiting rooms, or in a sandpit.

 

 

 

What did you appreciate or what made you smile this past week?

I know we are not supposed to laugh at other’s misfortune, but I cannot help myself.

a Mercedes ends up in Walvisbay lagoon

A child playing unsupervised inside a parked Mercedes Benz station wagon in the parking lot of a popular tourist spot in Walvisbay caused the vehicle to lurch forward and plunge into the ocean.
The child reportedly activated the ignition of the luxury car while it was parked in gear. The engine caught and under its own volition drove forward over some very large rocks before starting to float in the water.
No serious injuries were reported as the occupant managed to escape from the car and reach the safety of dry land before it sank to the bottom of the lagoon in front of the jetty of Laramon Tours.

 

This slideshow requires JavaScript.

2018-02-04-PHOTO-00003545

 

The car was later recovered from the water with the help of some heavy winching equipment.

 

Imagine the insurance claim…

 

 

Handmade signboards, especially handwritten ones are so original. Makes me wonder how many times his gate was stolen.

Screen Shot 2018-02-02 at 09.18.30

*Internet Picture

Screen Shot 2018-02-02 at 09.22.26

Ha – imagine the paperwork!

Hoender op ‘n stok

Na ses jaar in Ghana, ontdek ek nog nuwe grille. Vergeet van kamele rondry en swem met dolfyne, nee, dis heeltemal te mak – kom ry ‘n krokodil en swaai sy stert rond! Adrenalienvrate kom hierlangs kuier om valskerm te sweef, rotswande uit te klouter en krokodille aan hul sterte rond te swaai.

Steve Irwin, die Australiese krokodilman, se reeks op Discovery, het almal effe versigtig op krokodille ingestel, maar menigte toeriste stroom hierheen vir hierdie unieke ervaring. In ‘n tradisionele vissersdorpie Paga kan jy vir omtrent vyftien Amerikaanse dollar eerstehands kennis maak met ‘n krokodil.

Screen Shot 2018-01-22 at 11.12.23

Die afdraai na Paga

Paga is ‘n piepklein Afrika stofdorpie geleë heel bo in die noorde van Ghana, naby die Burkina Faso-grens. Daar, in ‘n yslike modderige dam, swem die uitbundige kinders, was die vrouens wasgoed, en skep ander water vir kos en drinkwater. Die omtrent 110 krokodille leef in vrede met Paga se inwoners.

In 1953, nog lank voor Ghana’s Onafhanklikheid van die Britse Kolonieale regering onafhanklik geword het, is die dam uitgegrou deur ‘n wit man vir sy meisie.  Niemand weet presies hoe die krokodille daarin beland het nie. 

Afhangende met wie jy gesels, het die inwoners verskillende legendariese stories in volksmond.  Een storie is dat ‘n dorstige reisiger deur ‘n krokodil na die dam gelei is en uit dankbaarheid het die man die plek en krokodille as heilig verklaar. Die ander weergawe is dat hulle glo hierdie krokodille is die siele van hulle dorp se voorvaders, en daarom word die krokodille as heilig geag.  ‘n Ander storie is vertel van ‘n jagter wat deur ‘n leeu op die wal van die dam wasgekeer is. Hy pleit vir sy lewe en belowe die krokodil dat sy kinders na al die krokodille in die toekoms sal omsien, as die krokodil hom sou beskerm teen die leeu.

Die dam is heeltemal ingeslote met geen vars water wat invloei nie.  Sedert 1953 is die dam nog nooit weer onderhou of skoongemaak nie. Die veeboere in die omgewing jaag hulle diere daarheen om water te suip, en ongelukkig vreet dieselfde diere die riet en gras waarin die krokodille deur die dag in die koelligheid en skadu slaap en sonbak.

Eintlik is daar twee krokodil damme by Paga.  Die een is so 12 km vanaf die snelweg  vanaf Navranga en inwoners noem dit ‘Chief Pond’ en die meer bekende ene is die Zenga Krokodil dam, net 5 minute vanaf die grootpad na die Paga grens.  Ongelukkig is daar geen hotel of Airb&b waar toeriste kan oornag nie. Die pad is so te sê onbegaanbaar en die hitte is ondraaglik plak warm.

‘n Motorfietseienaar staan enkeldiep in die vlakwater en was sy motorfiets. Vra enige visser wat enkele meter van ‘n kolossale krokodil staan en ‘n vis vir sy aandete vang: Hulle is almal ‘vriende’!

Screen Shot 2018-01-22 at 12.04.32

Sommige toeriste swem in die dam met die krokodille

Die Ghanese inwoners van Paga glo hulle en die krokodille het oor die jare ‘n gemeenskaplike respek vir mekaar ontwikkel.

Screen Shot 2018-01-22 at 12.17.24

Die hoofgids en krokodilbewaarder vertel niemand mag die krokodille enige skade aandoen nie, hulle is blykbaar baie geliefd en het hoef niks te vrees van die mense in Paga nie.

Ek dink die krokodille weet watter kant hulle brood gebotter is. Hulle is lekker dik uitgevreet aan die vet hoenders wat die inwoners hulle daagliks voer. In die dam is daar lekker vis en groterige paddas, maar die krokodille verkies die hoenders. Daar is tien goed geleerde of redelike makkerige uitverkose krokodille wat vir die toeriste se vermaak op die droë damwal kom vreet.

Screen Shot 2018-01-22 at 11.13.07

Toeriste gaan sit wydsbeen op die krokodille se rugge.

Toeriste van Rusland, Denemarke, Spanje en Duitsland staan kameragereed nader. Die krokodille kom uit die water wanneer die gids op die waterrand staan en fluit. Die krokodilbewaarders knoop die pote van ‘n lewendige hoender aan ‘n langerige stok vas en met die eerste hoenderskril gee die krokodil twee ratse treë en raap die hoender met ‘n aktobatiese wip uit die lug

.Screen Shot 2018-01-22 at 11.11.33

Ek weet nie wie skree die hardste nie, die Deense meisie wat in afsku gril of die lewendige hoender wat halflyf vasgebyt is in die kake van die krokodil. Screen Shot 2018-01-22 at 12.18.10Dan nooi die gids die toeriste nader om kiekies te neem met ‘n krokodil.
Daar is heelparty van die makkerige krokodille wat rustig rondlê. Toeriste gaan sit wydsbeen op die krokodille se rugge naby sy agterpote en streel oor die ruwe vel en klop plathand op die krokodil se rug terwyl die videokammera rol en die kiekies klik.

Dan lig hulle die swaar stert op en waai dit deur die lug. Die krokodil lê doodluiters in die son en droom seker van sy volgende vet hoender op ‘n stok. Dis dan ook presies wat gebeur. Sodra die toeris die stertpunt vashou, gooi die gids ‘n hoender in die krokodil se rigting. Woerts – weg is die hoender, net ‘n paar vere en pootjies wat by daai kake uitsteek.

Ek weet die voer van lewendige hoenders klink wreed, maar die inwoners van Paga weet die hoenderdieët van die krokodille sorg dat die krokodille hulle kinders, bokke en donkies uitlos.
Die skouspel gaan aan – elke dag kom betaal en kliek die toeriste, en elke dag vreet die krokodille. Die kinders van Paga swem uitbundig in die dam en vissers en wasvroue is aan die gang, terwyl krokodille enkele meters van hulle af in die son lê en bak.

Die toeriste glimlag breed, maar die krokodille glimlag die breedste.

Oorgeërf

Mense wat my Pa geken het, reken ek lyk soos hy nie, beide my broers lyk defnitief na hom.  Donkerkrul hare het vroeg in hulle twintigs beginne grys word. Hulle het neuse waarop ‘n Jood kan verlief raak en staan soos Napoleon in hulle skoene.  Nie te lank nie maar langer as my Ma.

Ek lyk soos witmuis tussen hulle blasvelle en donkerkrulhare.  Alles aan my is spierwit as kind, wanneer die sonstrale my lyf getref het, dan het ek so goue ‘halo’ wat om my skyn.  Dis ook daar waar die ooreenkoms met my en Engele eindig. Rissiepit en hardgebak, seker maar my Pa se Napoleon-streep in my.

Ek het net enkele kiekies en streke van my Pa oor. Hy’s op 42, skielik oorlede, ek nog in my tienerjare doeityd. Vinnige mouters en nog vinniger vrouens was sy einde.  Daar het ek weer skrams die bootjie gemis, en niks van sy vinnige wilde streke geërf nie.  Wat ek wél het is sy nuuskierigheid in ander mense, en sy bloeiende hart. My vriendin Jean sê ek is te behep met mense wat goete nodig het.

 

Talente, daarvan het ek baie geërf, en handigheid om mense te kry om dinge aan te vang waaraan hulle nooit sou dink nie.  Mense sê my Pa kon ys aan ‘n Eskimo verkoop.  Miskien het ons tog meer ingemeen as wat ek dink.

Wat het jy geërf?

Swiets vir Krismis

Tumi voel haar boude word lewendig opgevreet deur ‘n nes vol rooimiere. Twee ure se stilsit maak so met haar spykerskerp boudjies. Sy ruik haar uitpeuloog tante sweet, sien haar swaar asemhaal, en skuifel weer in die harde plêstiek kerkstoel. ‘n Sakdoek of handwaaier help effens teen die sweet, maar haar tante rol haar wit-oog-kyk vir Tumi elke keer wat sy rondskuif.

 

Slaap is nie eens die Engele beskore nie met die vet pastoor wat soos ‘n besetene aangaan, en met sy wysvinger staan en druk-steek in die lug. Pastoor se spoegspatsels tref die stoffies wat in die lang sonstrepe ronddans. Eers as die grond se sonstreep kort word, en by die opslaan orrel se pote skyn, sal Kerktyd verby wees. Die kerktannies sit in hulle beste klere met groot wit sakdoeke en grimering afvee.

 

Tumi wonder of die rooi robynring aan pastoor se pofferhand kan afkom en of dit brand nes die rubberrekkie om haar vinger? Pastoor raak heftiger en skril soos iemand wat ’n slang raakloop op pad om water te gaan skep. Die jonger assistent-pastoor wag; doof soos ‘n waspop, hy wip-staan om die volgende preekbeurt aan te vat. Iedere elke Pastoor wil preek want op Krismis haal hulle die groot kollekte emmers uit, en daar’s ‘n kollekte rondte met elke ander pastoor se prekery. Tussendeur sing die Tannie-koor het nuwe pers koorrokke, groot blomme in hulle hare en pers en blou eye shaddow.

 

In die voorafgaande dae het kinders gehelp om die kerk, hulle hutte en die kraal te versier met bont lap vlaggies. Daar is met grasbesems stof oor die harde rooigrond weggevee in die kraal, en almal het groot potte kos gekook. Haar Tante maak die beste visbredie in die hele dorp en almal weet dit. Dis hoekom daar vanaand in hulle kraal gekuier word. Tumi trek haar knieë onder haar ken in en glimlag warm as sy net aan al die kos dink.

Krismisdiens is ‘n heel ander kerkding, maar Tumi weet dit vat net baie langer en jy moet gaan sit en na die geskree luister al is dit vandag Maandag. Daar is orals Krismis-plêstiekblomme en blink versiersels in die kerk. Sy gaap en strek haar beentjies sodat haar skoolskoene se hakke net-net die grond raak, sy druk haar ken dakwaarts. Sy tel vier silversterre hang vanaf die dak, dan tel sy elf dakligte werk nie, en tel drie waaiers staan stil. Sy tel die plankhorte in die preekstoel, veertien horte; nog net dieselfde as Sondag. Wanneer ‘n boerbok in die oop sydeur kom blêr sit sy kierts regop, sien hoe die koster die bok uitjaag. Al die kinders giggel en Tumi is weer helder wakker. Met swaai beentjies onthou sy eers as al die pastore elkeen ‘n gilbeurt gekry het, en al die kore oor en oor gesing het, en die geldemmers om en om gekom het, sal die kinders se konsert aan die beurt kom.

Dis tyd vir ‘n ander pastoor, almal kan nou staan terwyl hulle sing en bene rek. Vandag sien Tumi mense in die kerk wat sy weet, werk in die groot stad Akkra. Almal kom huistoe vir Krismis, meeste in busse en paar in stowwerige karre en bly tot die eerste week in die nuwe jaar. Sy loer vir die besoekers se snaakse helder klere, en ringe oorbelle, so groot ‘n hoender kan daar deurspring. Die man hier voor haar se pak klere blink en die kleur verander, soos ‘n haan se blous-swart stert.

Tumi hoor haar maag grom, en kyk op of haar Tante ook gehoor het. Dié sit ken-op-die-bors met haar oë bot toe, bid seker? Tumi se mond water en haar maag trek vas aan haar rugstring as sy dink aan die kos wat hulle vandag nog gaan eet. Almal bring groot potte met occra, yam en banku. Vir drie dae reeds kook haar Tante haar beste visbredie, sy raak sommer duiselig as sy indink hoe lekker hulle hut gaan ruik van al die Krismiskos. Vannaand word daar nog Kerkliedere gesing tot vroegmôre, lang stories van gestorwenes wat feesvier met die voorvaders, sal oorvertel word.

Tumi sien die buurkinders bondel by die sydeur. Dis uiteindelik tyd vir die Kinderkerskonsert! Sy weet, Bobby, die buurkind, is die donkie in die Krismiskonsert. Die laaste paar dae loop hy en oefen donkie-wees en bulk soos bees wat kalf. Nana gaan op sy rug rondry want sy’s Jesus se Mammie-Maria en sy het ‘n bondel lappe toegedraai want niemand in hierdie vissers- dorpie het regte poppe nie.

Kiertsregop bekyk Tumi die skouspel, sy staar oopbek na Nana se spierwit Moeder Maria-rok, en helaas kyk sy op na Thomas, een van die wyse manne wat met ‘n bak vol swiets voor haar kom staan. Sy bekyk verwonderd na al die blink papiertjies, rooies en groenes en goues, en hy druk die emmer hier onder haar neus in.

Sy het nog nooit soveel swiets bymekaar gesien nie. Einde van die skooljaar kry elke kind net één pepperment by die skoolmeester. Tumi vat stadig en plegtig ‘n een handjie vol blink swiets. Haar hartjie kop woes vinnig en sy glimlag wyd. Skaampies vou sy sorgvuldig haar swieties toe in haar rok se se plooi. Kan ‘n mens in die kerk swieties eet?

Dis die beste Kerkdiens nog!

Skeerroom, witgoud en kittiekos

Elke week is dieselfde drie goete op my inkopielys. Skeerroom, toiletpapier en katkos vir ons nuwe katjie. Verlede week staan ek met neute in die hand; gooi dit in my mandjie en vis dit weer uit, en plaas dit beslissend terug op die winkelrak. My inkopielys het nog heelwat items op soos toiletpapier en skeerroom, waarsonder ons nie kan klaarkom nie, en neute was beslis nie ‘n noodsaaklikheid nie.

 

Na vele jare se gekerm oor sonskade het ek my Vrystaat-man niet oortuig om bevogtiger te gebruik. Ga! Eensklaps wat Men’s Magazine, Nivea ‘For Men’ adverteer gaan die lig aan – iewers in my agterkop hoor ek my Vrystaat-man se vermaning, “koop tog net Nivea, want daai Vaselien goete staan nie geskrywe is vir manne nie… “ Ai, Mammie is heel in haar noppies en besnuffel haar Vrystaat-man; diep in die nek, elke kans wat sy kry. Soveel goedkeuring dra die Nivea dat Nivea-se-skeerroom ook op die inkopielysie beland – so ewe in my man se eie krap-handskrif. Barbasol, was seker Noag-se-skeerroom, is op elke rak, volop soos boskak. Nivea se fênsie goete is skaars soos diamante en kos die prys van onwettige nier in diep donker Afrika. Maar my Vrystaat-man ruik blommetjie vars, en Mammie koop, want koop-koop se bêk hang oop.

 

Ek verwonder my aan toiletpapier advertensies – ek bedoel, wie kan daarsonder? Die goed verkoop hulleself, dis tog witgoud, maar enkel laag papier druis in teen my grein. Maar dis ‘n noodsaaklikheid in elke huis, so Mammie koop – smaak my meer toiletpapier as brood.

 

Twee keer ‘n week speel ek tennis by die ‘Lawn Tennis Club’ waar daar nie een grassie groei nie. Ons speel op rooi stowwerige kleibane, en begin ses-dertig in 28 grade celsius en stap nege-uur in 32 grade se hitte van die baan af. Hierlangs moet jy inpas bly met die Akkra reëls en in spierwit bloes op die baan uitstap of hulle weier jou deelname. Niemand lyk pikant in wit nie – boonop is ek drup natgesweet, rooi gesig en kook my brein in die hitte. Sodra ons klaar is glip ek gou badkamer toe en vee die ergste stof en sweet van my lyf af met ‘n klam handdoek. Dis heerlik vervrissend, en natuurlik het ek sommer ‘n rol toiletpapier byderhand in my tennissak wat oopbek op die vloer staan. (Alle publieke badkamers word nie voorsien van toiletpapier nie.) ‘n Klublid stap verby en vra of sy ‘my toiletpapier kan gebruik’ wat sy in die sak bespeur. ‘Natuurlik’ sê ek, en gaan voort met stof afvee. Toe ek terugdraai het sy 5x velletjies nagelaat en is skoonveld met die res van die rol witgoud!

 

Klaar tennis gespeel is ek uit en tuis, stap ek in die koel badkamer in waar my huisfeëtjie besig is om verwoed skoon te maak. Ek vra haar om later weer voort te gaan sodat ek gou kan stort. O weë, terwyl die water warmloop, bespeur ek ‘n berg ‘wit sneeu’ in die toiletbak. Net daar draai ek die stort toe en roep my huisfeëtjie nader en vra hoe nou? Sonder om te blik of bloos verduidelik sy hoe sy die stort se glasblaaie mildelik bespuit met my Vrystaatman se Nivea-For-Men se skeerroom en dan woert warts wegvee met dubbellaag toiletpapier, hoe sy dan die nat bolletjies behendiglik in die toiletbak wegspoel. – en dit laat die badkamer so blommetjie vars en sprankelend nalaat! Vir weke reeds vertel my man my hoe lekker ons badkamer ruik!

 

Vir die tweede keer in dieselfde oggend het Akkra se logika my katswink geslaat dat ek net daar staan en windborrels hap van verbasing.

 

Nou hoe gemaak, sy’s dan so kinderlik trots op haar vernuftige skoonmaak proses, dat al die verduidelikings van prys en bekostigbaarheid haar sleepvoet en dikbek laat. Teen laatmiddag skink ek ‘n koppie tee vir beide van ons en smeer ‘n paar skywe roosterbrood met botter en roep die huisfeëtjie nader. Die voete sleep nog maar die dikbek het ‘n paar bar gesak. Ek weeg bakmeel uit en bly doenig met bakpanne botter smeer toe ek uit die hoek van my oog sien sy is doenig met die oopmaak van ‘n blikkie kittiekos. Ai gônnakie Piet! Voor ek oor die lamheid in my kuitspiere kom, dop sy die piepklein blikkie katkos op haar roosterbrood om en hap smaaklik dat die jellie vanuit die mondhoeke drup.

 

Ek het opgehou tennis speel, ek maak vir eers self huisskoon terwyl ek opnuut adverteer vir ‘n ander huisfeëtjie. Op my inkopielys is ‘grootpak’ neute sommer heelbô opgeskryf.

Veldblom leen ‘n blaadjie

Vanoggend voel ek minder roos en meer veldblommetjie. Net na nege en dis reeds 32 grade selsius, hierdie hitte smelt my grimering en maak dans walms op mouters se bakwerk. Hierdie über moutertjie se lugversorger is lankal kapoet en die vensters hang halfmas oop. In slak verkeer kan ek rustig terugsit en die bont spul van Akkra se strate bekyk.

Screen Shot 2017-10-15 at 8.26.11 AM

Afrika skrik mos nie vir kleur nie, mense se modestyl is die rede vir goeie vermaak. Die jongere geslag se meisiekinners is loshande die voorlopers vir waaghalsigheid. Hulle moor hulle-self deur op absurde hoëhakke en lykra rokke die oneweredige sypaadjies aan te durf. Dit veroorsaak ‘n ketting reaksie van dapper jongmanne op soos wafferse poue te probeer kersvashou. Salmpienk spanbroeke en hemde in helder spatsels van blou en groen, met bygaande punt blink skoene en donkerbrille is algemeen. Die ouer dames dra tradisionele bont Afrika rokke en kopdoeke, en die ouer mans dra vaal formele pakke of netjiese langmouhemde en langbroeke.

Screen Shot 2017-10-15 at 8.34.16 AM

Akkra se ses miljoen plus se mense slaap min. Lank voor sonop, begin die verkeer se druk opbou. Vrouens sit om kospotte op sypaadjies en berei vetkoeke en gebraaide kositems net daar voor. By elke robot, is die gemiddelde 3-minuut wagtyd genoegsame tyd om straatkos, toiletpapier, motorplakkers, Bybels, CD’s, tafeldoeke, kougom, selfoonlugtyd, krafkabels, aan te koop. As dit draagbaar is, kan jy dit sekerlik iewers deur jou venster aankoop. Straatverkopers met ‘n glimlag teen vroegaand verbaas my altyd. Dink jou in hoeveel keer per dag daar vir hulle “nee” gesê word! Daar is honderde van hulle, van voor sonopkoms tot laataand. Elke nou en dan spat en hol hulle dat jy net plakkies sien waai, want dan kom die lokale polisie die smouse verjaag, maar môreoggend is hulle terug, met groot glimlagte.

Screen Shot 2017-10-15 at 8.25.21 AM

Dit neem lank om al die bedelaars gewoont te raak. Blindes word deur jong kinders by verkeersligte rondgelei, hulle klop-klop aan jou venster en prewel ‘n onsamehangende gesanik en druk ‘n bakhand onder jou neus in. Polio is baie algemeen hierlangs, en halwe mense op skaatsplanke rits behendig deur verkeer en klop-klop aan die mouter se bakwerk, bakhand op wiel hoogte. Lammes trek hulleself tussen rye mouters deur met rolstoele wat hulle soos fietstrap voor hulle roei. Na etlike weke herken jy dieselfde Niger-bedelaars. Iewers onder ‘n koeltetjie sal die ouers met skrefie oë sit, terwyl kinders tussen 3 jaar tot so 12-jaar op 4×4 motor’s se opklimtrappe spring en ‘n paar meter saamry. Hulle gryp voetgangers onverwags en slaan hulle arms om hulle bene of hang aan hulle arms. Mense gooi ‘n paar munte en skarrel om weg te kom. Party verskree hulle en ander versnel met ‘n berekende pas en igroneer hulle.

 

Met daaglike druk verkeer sien ek min ernstige ongeluke, mense skraap mekaar se mouters, en soentjie mekaar se buffers. Dan spring die bestuurders uit en gil en skree, soos klokslag vergader ‘n bondel en almal pleid vir vrede, en sodra die bestuurders stoom afgeblaas het, verdwyn die skare en kruip die verkeer weer aan. Groot strate se toestande is beter as wat mens verwag deur die stad, maar die woonbuurte en agterstrate is haglik. Langs elke pad is onooglike diep rioolvore, en hier en daar is daar metaal stawe wooroor mens kan ry. Screen Shot 2017-10-15 at 8.37.07 AM

Dikwels sien jy ‘n lendelam lorrie met ‘n agterwiel vasgeval in so sloot. Daar is geen wetgewing rakende verkeershobbels nie, en elke Jan-Rap-en sy Maat, lê hobbels neer voor sy werksplek, die een hoër en ronder as die vorige ene. Dit verstom my hoe mense Rolls Royse en Ferrari’s rondry want dis verregaande om vinniger as een minuut meer as 70km per uur te ry, of 3km sonder om oor ‘n berg van ‘n hobbel te ry!

 

Praat van mouters, kom na Akkra om uitspattigheid te beleef. As daar ‘n oorvloed van geld iewers is, sal dit gesien wees. Goue glinsterende nuwe modelle is orals te sien. Mouters wat nog net in blink tydskrifte verskyn, sal volgende week in hierdie mal verkeer rondrits.

Mense drapeer hulleself naby en bo-oor en neem kiekies van hulleself by sulke motors. Vir ekstra effek, hoor jy gewoonlik die enjin se gebrul, of die polsende musiek voordat jy die blink motor raakkyk. Aan die ander hand is oorlaaide 1970 lorries met agterbakke van hout gebou en skewe aste wat krap-ry oor twee verkeerslane. My über taxi is in 2015 geregistreer, en ‘n bont plakker dekoreer elke moontlike roeskol, die vere is deurgery maar die radio werk en die drywer sit vroegoggend met die grootste glimlag en groet die bedelaars soos ou vriende.

Screen Shot 2017-10-15 at 9.04.30 AM

Ons kan ietsie leer van verdraagsaamheid en ‘n blaadjie neem uit leef-en-laat-leef se boekie.